Lead Sheet เพลง "น้ำตาแสงไต้"

  น้ำตาแสงไต้ by Rojn Chintamas

โพสต์นี้คงหากินง่าย ๆ กับการเอาโน้ตเพลงที่เคยบันทึกไว้ที่ musescore.com มาแชร์ไว้หน่อย  "เพลงน้ำตาแสงไต้"  ที่ครูสง่า อารัมภีร ประพันธ์ทำนอง และประพันธ์คำร้องโดยตัวท่านเองร่วมกับครูมารุตและครูเนรมิต ขับร้องครั้งแรกโดย สุรสิทธิ์ สัตยาวงศ์ และยังมีผู้นำมาขับร้องต่อ ๆ มาอีกหลายท่านจนเอ่ยนามไม่หวาดไม่ไหว  เนื่องจากละคร "พันท้ายนรสิงห์" ยังคงมีผู้นำมาปัดฝุ่นเป็นละครและภาพยนตร์กันอยู่เนือง ๆ รวมถึงความไพเราะของบทเพลงเอง

ตามประวัติที่ระบุไว้ในบทความเรื่อง "เพลงผีบอก ที่มาของเพลง ”น้ำตาแสงไต้” " อ้างอิงไว้ในบทความเรื่อง "เพลงผีบอก! ครูสง่าเผย “น้ำตาแสงใต้” แต่งเพลงจบเพราะมีผีมาเล่นดนตรีให้ฟัง ที่มาขนหัวลุกของบทเพลงอมตะหวานปนเศร้า!" กล่าวว่ามี "ผี" (?) 3 ตนมาเล่นเปียโนให้ฟังจนเป็นแรงบันดาลใจให้แต่งเพลงสำเร็จ  ตามความเห็นของผม ถ้าลองเอาเพลงไทยเดิมมาเล่นเปียโนได้คงไม่ใช่ผีธรรมดา  น่าจะออกแนวเทพหรือคนธรรพ์อะไรไปนู่นเลยครับ

อีกประเด็นที่ขอกล่าวทิ้งท้ายไว้หน่อยคือโน้ตเพลงนี้ที่เผยแพร่กันในอินเทอร์เน็ตรวมทั้งโน้ตเพลงประกอบบทความที่กล่าวข้างต้นมักจะเขียนในคีย์ G Major  แต่เท่าที่ผมเทียบเสียงกับนักร้องบางท่านมันมักจะเป็นคีย์ F Major จึงได้บันทึกไว้ที่ musescore.com ไว้ในคีย์นี้  ไม่ว่ายังไงก็ต้องขอบคุณ musescore ที่ทำระบบให้สามารถ Transpose คีย์ได้  ท่านที่คุ้นกับระบบของเขาคงไม่ยากที่่จะเปลี่ยนคีย์ให้เข้ากับเสียงร้องหรือเครื่องดนตรีที่ท่านถนัด

Ukulele Beginner Lesson อูคูเลเล่บทเรียนแรกสำหรับมือใหม่

ตัวผมเองทุกวันนี้ก็ยังไม่ถือว่าเล่นอูคูเลเล่เป็น และยังไม่ได้เรียนกับครูคนไหนอย่างเป็นเรื่องเป็นราว  นอกจากเรื่องเงินกับเวลาแล้ว  เท่าที่สังเกตดูครูหลาย ๆ คนทั้งคนไทยและเมืองนอกจากใน Youtube และจากหนังสือ+แผ่นดีวีดี  พบว่าครูคนไทยบางคนก็เป็นแค่คนที่เล่นกีตาร์เป็นหลักแล้วมาทำสื่อการสอนอูคูเลเล่ และไม่ว่าคนไหนก็นิยมที่จะสอนเพลงใหม่ ๆ ตามกระแส  ขณะที่ครูฝรั่งเขาก็สอนเพลงของเขาที่เรามักจะไม่คุ้น   ถ้าลองข้ามเรื่องเพลงที่เราคุ้นไม่คุ้นไปก่อน  ลองดูลักษณะการสอนของแต่ละคนเปรียบเทียบกันไปมาแล้ว  ผมพอจะเห็นว่าครูเบอร์นาเด็ทคนนี้ดูพอจะมีหลักการที่ชัดเจนและใช้ได้จริงคนหนึ่ง  จึงขอนำคลิปการสอนอูคูเลเล่เบื้องต้นของเธอมาให้ลองชมกันซัก 2 คลิปครับ  คลิปบนความยาว 7 นาทีกว่า สอนเรื่องการถืออูคูเลเล่ล้วน ๆ  ส่วนคลิปข้างล่างสอนตั้งแต่การถืออูคูเลเล่ไปจนถึงการจับคอร์ดพื้นฐานทั้ง  4 คือ C, Am, F และ G7 และการสตรัมขึ้นลงแบบง่าย ๆ  ข้อสังเกตที่ขอเน้นสักนิดคือครูคนอื่นหลายคนทั้งไทยทั้งฝรั่งที่คงจะเล่นกีตาร์มาก่อนหรือเล่นกีตาร์เป็นหลักมักจะถืออูคูเลเล่โดยมือซ้ายกำรอบคอ  แล้วนิ้วหัวแม่มือซ้ายก็จะอยู่ข้าง ๆ คออูคูเลเล่  แต่ครุท่านนี้จะใช้นิ้วหัวแม่มือซ้ายแปะโป้งอยู่ที่ด้านหลังตรงกลางคออูคูเลเล่  ซึ่งจะทำให้การเปลี่ยนคอร์ดต่าง ๆ ไหลลื่นกว่าการกำมือซ้ายมาก  รายละเอียดดูได้จากในคลิปทั้งสอง  ที่แม้ภาษาอังกฤษของท่านจะไม่แข็งแรง  แต่คงพอดูท่าทางของคุณครูจากในคลิปได้ครับ  

คลิปสอนเปียโนเพลง "อิ่มอุ่น" กับรูปแบบการใช้มือซ้าย 3 แบบที่ใช้บ่อย ๆ

บอกไว้ก่อนนะครับว่าคลิปและภาพโน้ตที่จะนำเสนอในโพสต์นี้ไม่ใช่ของผมเองนะครับ  แต่เป็นของครูเบลล์ซึ่งเป็นเน็ตไอดอลด้านการสอนเปียโนที่มีชื่อเสียงคนหนึ่ง  ผมเองกับครูเบลล์ไม่เคยรู้จักหรือพบเห็นกันเป็นการส่วนตัว  แต่วิธีการที่ครูเขาสอนในคลิปนี้และคลิปอื่น ๆ ได้มีส่วนช่วยให้ผมเข้าใจการเล่นเปียโนแบบไม่ต้องเพ่งกับแผ่นโน้ตได้มากขึ้น  หากท่านได้ประโยชน์ใด ๆ จากคลิปนี้ยกให้เป็นความดีของครูเบลล์ไป  หากมีปัญหาใด ๆ ผมขอรับผิดชอบเองครับ

คลิปสอนการเล่นเปียโนเพลง "อิ่มอุ่น" โดย ครูเบลล์

โน้ตที่ใช้ประกอบการสอน

รูปแบบมือซ้ายที่คุณครูกล่าวถึงในตอนต้นคลิปมีดังนี้ครับ

1. แบบกด 3 ตัวโน้ตแล้วค้าง ซึ่งหลายคนที่เรียนมาพอสมควรคงรู้จักดีว่ามันคือการกดแบบ "1-5-8" นั่นเองครับ

ภาพตัวอย่างจากโน้ตเพลงห้องที่ 10 - 12 จะเห็นว่าในห้องแรกซึ่งใช้คอร์ด Am ทั้งห้อง  ครูเบลล์จะกด 1-5-8 เพียงชุดเดียวแล้วเงียบไปจนจบห้อง  แต่เราอาจจะกดเป็น 1-5-8-เงียบ 2 ชุด ก็แล้วแต่จะชอบ  ส่วนในห้องที่ 11 และ 12 นี่มีการเปลี่ยนคอร์ดกลางห้อง จึงต้องกดห้องละ 2 ชุดอยู่แล้ว  เพิ่มเติมจากที่ครูเบลล์สอนในคลิป คือ เมื่อเราชำนาญอาจเล่นเป็น 1-5-10 ก็ได้ครับ 

2. แบบย้ำ คือกด 1-5-8 แล้วย้ำ 5 กับ 8 ไปจนครบห้อง เป็น "1-5-8-5-8-5-8-5"

ภาพตัวอย่างจากโน้ตเพลงห้องที่ 14 และ 15 นอกจากการเล่นแบบ "1-5-8-5-8-5-8-5" แล้ว  เพิ่มเติมจากที่ครูเบลล์สอนในคลิป คือ เมื่อเราชำนาญอาจพลิกแพลงเป็น "1-5-8-5-10-5-8-5" หรือ "1-5-8-5-9-5-10-5" ก็ได้ครับ  ถ้าถามว่าเมื่อไหร่จะเล่นแค่ 1-5-8 ธรรมดา เมื่อไหร่จะย้ำแบบนี้   ก็ขึ้นอยู่กับการเดินเรื่องของเพลงครับ  เมื่อเพลงแค่เดินเรื่องไปเรื่อย ๆ ในตอนต้นก็จะเล่นแบบ 1-5-8 ไปจนถึงตอนที่ต้องเน้นย้ำอารมณ์ เช่นในท่อนฮุค จึงจะใช้การย้ำแบบนี้  ลองศึกษาจากในโน้ตเพลงได้ครับ

3. แบบ 1-5-8 แล้วหมุน หรือเขียนเต็ม ๆ คือ "1-5-8-9-10" แล้วหยุดมือซ้ายไปจนกว่าจะขึ้นห้องใหม่

ภาพตัวอย่างจากโน้ตเพลงห้องที่ 5 ซึ่งเป็นช่วงที่เชื่อมต่อระหว่างท่อน Intro กับเนื้อร้องท่อนแรก  มือซ้ายรูปแบบนี้มักจะนำมาใช้อุดช่องว่างระหว่างท่อนประมาณนี้ครับ

รายละเอียดนอกจากนี้ศึกษาได้จากในคลิปครับ  หรือตามไปที่สื่อของครูเบลล์โดยตรงดังนี้ครับ

• Youtube Channel: https://www.youtube.com/bellpianopop
• Facebook Fanpage: http://www.facebook.com/Bellpianopop

Lead Sheet และ Ukulele Tab เพลงพระราชนิพนธ์ "พรปีใหม่"

พรปีใหม่ by Rojn Chintamas

พูดถึงการจดบันทึกเพลง เราย่อมจะนึกถึงการบันทึกเป็นโน้ตสากลเป็นอันดับแรก  ซึ่งมีกฎเกณฑ์ในการเขียนการอ่านโน้ตที่ต้องใช้เวลาในการศึกษาและฝึกฝนกันพอสมควร  อันเป็นเหตุให้คนบางกลุ่มเลี่ยงที่จะไปใช้วิธีการบันทึกในแบบอื่น ๆ เช่น ในวงการคีย์บอร์ดเมืองไทยก็หันไปใช้โน้ตตัวเลข หรือในวงการกีตาร์และเครื่องสายลักษณะเดียวกันก็จะหันไปใช้แท็บ (Tab ย่อมาจาก Tablature) ซึ่งจะสื่อให้เห็นวิธีการเล่นเครื่องสายนั้น ๆ อย่างตรงไปตรงมาว่าจะต้องดีดที่สายไหน กดเฟร็ตที่เท่าไหร่  ในบทความนี้ก็จะขอแสดงตัวอย่างจากบทเพลงพระราชนิพนธ์ของล้นเกล้ารัชกาลที่ 9 ที่เรารู้จักกันดี คือ "พรปีใหม่" แม้ในวันนี้จะยังห่างไกลจากเทศกาลปีใหม่อยู่มาก  แต่เพลงนี้เป็นเพลงในคีย์ C ที่ทำนองค่อนข้างจะคล้ายกับการไล่สเกลในคีย์นี้  จะยากหน่อยตรงเรื่องทางเดินคอร์ด  โดยข้างบนจะเป็นโน้ตแบบ Lead Sheet ที่แสดงแต่โน้ตในส่วนทำนองกับคอร์ด  ส่วนข้างล่างจะมีทั้ง Lead Sheet และ Tab สำหรับอูคูเลเล่  ซึ่งจะมีข้อจำกัดเล็กน้อยเนื่องจากอูคูเลเล่ที่ตั้งสายกันตามปกติ (High G) จะสามารถเล่นได้แต่โน้ตที่อยู่ตั้งแต่ Middle C ขึ้นไป  ทำให้เล่นโน้ตตอนท้ายเพลงไม่ได้อยู่โน้ตนึง  ผู้เล่นก็ต้องหาวิธีแก้ปัญหาเอาเองหรือใช้อูคูเลเล่ที่ใช้สาย Low G ในการบรรเลง

พรปีใหม่ (Ukulele) by Rojn Chintamas

เพลงคลาสสิคง่าย ๆ 3 เพลงสำหรับนักเปียโนมือใหม่

โพสต์นี้กลับมาเรื่องเปียโนสักนิดก่อนจะมีใครหาว่าจะทิ้งเปียโนอีก  คลิปนี้ถึงภาษาอังกฤษไม่แข็งแรงก็น่าจะพอดูโน้ตดูมือคุณครูประกอบไปได้ เพลงคลาสสิคทั้ง 3 รวมถึงลิ้งก์สำหรับดาวน์โหลดโน้ตฟรีมีดังนี้ครับ

1. “Für Elise” by Beethoven  https://d1923uyy6spedc.cloudfront.net/261104-resource-1593166266.pdf
2. “Minuet in G Major” by Christian Petzold https://d1923uyy6spedc.cloudfront.net/230453-resource-1564755749.pdf
3. “Gymnopédie No. 1” by Erik Satie https://d1923uyy6spedc.cloudfront.net/276439-resource-1608059919.pdf

การเล่นอูคูเลเล่ 3 แบบ

การเล่นอูคูเลเล่ 3 แบบ คลิปเก่าหลายปีแล้ว (ปัจจุบันครูสองคนนี้ยังสอนรึเปล่าไม่รู้ ที่บ้านอูคูเลเล่ตอนนี้น่าจะยังปิดร้านขายแต่ทางออนไลน์ตามยุคโควิด-19 เปิดสอนออนไลน์หรือเปล่าไม่รู้) เนื้อหาน่าจะยังคงตอบข้อสงสัยของมือใหม่และทบทวนความจำให้มือเก่าที่ยังไม่เก่งอย่างผมเองได้ 

1. การเล่น Rhythm 
1. Strumming การตีคอร์ดประกอบการร้องเพลง 
2. Picking การเกาตามคอร์ดประกอบการร้องเพลง 
2. การเล่นแบบ Solo เล่นเป็นโน้ตแทนเสียงร้อง เล่นยาวทั้งเพลง หรือเล่น Solo เฉพาะท่อน Intro, ท่อนระหว่างเนื้อร้อง และท่อนจบ
3. การเล่นแบบ Finger Style เป็นการเล่นเพลงบรรเลงเต็มรูปแบบ ผู้ฝึกจะต้องผ่านการเล่นสองแบบแรกมาก่อน

โน้ตเปียโน เพลงประจำหน่วยรถถังเยอรมัน Panzerlied

Panzerlied by Rojn Chintamas

เพลงนี้คนรุ่นเก่าน่าจะรู้จักในฐานะที่เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง Battle of the Bulge หรือในชื่อภาษาไทยว่า "รถถังประจัญบาน"  มาในยุคหลัง ๆ ผู้สร้างภาพยนตร์การ์ตูนญี่ปุ่นเรื่อง Girls und Panzer ก็ได้นำมาใช้ด้วย  ไม่ทราบว่าแฟน ๆ การ์ตูนญี่ปุ่นในเมืองไทยจะรู้จักแค่ไหน  ซึ่งเพลงนี้ในประวัติศาสตร์จริงก็เป็นเพลงประจำหน่วยรถถังของเยอรมันในยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 จริง ๆ  ซึ่งมีเนื้อเพลงทั้งหมด 5 ท่อน แต่ใช้ทำนองเดียวกันทั้งหมด  ในเรื่องรถถังประจัญบานนั้นนำแต่ท่อนแรกมาร้องวนเวียนไปมา  ความเป็นมาของเพลงโดยละเอียดดูได้ที่วิกิพีเดียตามลิงก์นี้ครับ https://en.wikipedia.org/wiki/Panzerlied 

ในส่วนของโน้ตนั้น ผมได้มาจากเว็บบอร์ดเมืองนอกแห่งหนึ่ง ซึ่งมีทั้งที่เป็นคีย์ Bb ตามเสียงร้องจริงและที่เป็นคีย์ C ทั้งแบบที่เป็น Lead Sheet  และที่มีโน้ตมือซ้ายให้เสร็จสรรพ จึงได้ Save เก็บไว้ แต่มาตอนหลังหาเว็บบอร์ดต้นตอนั้นไม่เจอซะแล้วโดยไม่ทราบสาเหตุ  เลยไม่รู้จะไปให้เครดิตใครได้นอกจากสารภาพตามตรงว่าไม่ได้แกะเพลงหรือเรียบเรียงเอง  ส่วนคลิปตัวอย่างใน Youtube ทั้งที่มาจากภาพยนตร์และที่ประยุกต์เล่นกันอย่างพิศดารมีดังนี้ครับ